Logowanie

Caritas Parafialna

Planowane spotkania w roku 2017:

– 6 stycznia – godz. 16.00 – opłatek

– 17 marca – godz. 19.30;

– 8 września – godz. 19.30;

– 3 października – po południu, spotkanie wizytacyjne z abpem S. Gądeckim

– 24 listopada – godz. 19.30.

 

 

Historia Caritas Archidiecezji Poznańskiej

 

Działalność charytatywna jako miłość miłosierna realizowana była w Kościele zawsze – od momentu jego założenia przez Chrystusa, To On sam pomagał chorym, cierpiącym, będącym w potrzebie. Polecił to czynić Apostołom i wszystkim członkom swojego Kościoła.

Na przestrzeni wieków pojawiły się różne sposoby kościelnego organizowania i współpracy charytatywnej. Na przełomie XIX i XX w. w wielu krajach świata zaczęło zaznaczać się dążenie do centralizacji i ujednolicenia struktur charytatywnych Kościoła. Towarzystwa i organizacje łączyły się w regionalne związki, tworzono także struktury o zasięgu ogólnokrajowym. W Archidiecezji Poznańskiej już w XIX wieku powstawały bractwa i towarzystwa dobroczynności zakładane przez ludzi świeckich, szczególnie ziemiaństwo. Przykładem tego jest działalność Sługi Bożego Edmunda Bojanowskiego, który tworzył szkółki wiejskie i ochronki, a także organizował pracę z młodzieżą, szczególnie żeńską. W roku 1907 roku ks. Stanisław Adamski i ks. Piotr Wawrzyniak powołali Związek Polskich Katolickich Towarzystw Dobroczynnych Caritas. Działali w nim, jako sekretarze generalni, wybitni kapłani: Sługa Boży Włodzimierz Laskowski i późniejszy Arcybiskup Poznański Walenty Dymek. Po zakończeniu I wojny światowej powstała konieczność reorganizacji działalności stowarzyszeń dobroczynnych, towarzystw wincentyńskich, ochronek parafialnych, zakonów, bractw, “trzech zakonów”, sodalicji i innych, często wyspecjalizowanych organizacji charytatywnych. Poznański Związek Towarzystw Dobroczynnych przyjął strukturę zbliżoną do Caritas Niemieckiej, a kardynał August Hlond wystąpił z inicjatywą powołania związków Caritas we wszystkich diecezjach. W Poznaniu powstała ogólnopolska centrala pod nazwą Instytut Caritas. W roku 1937 odbył się w Poznaniu zjazd dyrektorów Caritas z całej Polski. Instytut Caritas organizował Ogólnopolskie Dni i Tygodnie Miłosierdzia, mające na celu gromadzenie funduszy i popularyzację akcji charytatywnej. W Poznaniu wydawany był także miesięcznik „Caritas”. Kres działalności Instytutu położył wybuch II wojny światowej. W roku 1945, z myślą o niesieniu pomocy ofiarom II wojny światowej, Konferencja Episkopatu Polski zleciła Komisji ds. Charytatywnych, na której czele stanął abp Adam Sapieha, powołanie w Krakowie centrali Caritas. Na wzór przedwojenny pełniła ona funkcję koordynacyjną w stosunku do diecezjalnych Caritas, które spontanicznie wznowiły swoją działalność. Krajowa centrala szybko nawiązała współpracę z instytucjami zagranicznymi, zwłaszcza amerykańskimi, które za jej pośrednictwem pośpieszyły Polsce z pomocą. W ciągu czterech lat działalności (do 1949 roku) Caritas ogromnie przyczyniła się do materialnej odbudowy narodu polskiego. Liczyła ona wówczas ponad dwieście ośrodków charytatywnych. Powojenny rozwój pracy charytatywnej Kościoła przerwały w roku 1950 dekrety władz komunistycznych, uniemożliwiające Caritas dalszą działalność i przekazujące cały jej majątek Zrzeszeniu Katolików „Caritas” powołanemu przez ówczesne władze polityczne państwa. Biskupi polscy zdecydowali jednak, że działalność charytatywna Kościoła będzie prowadzona w ramach ogólnego programu duszpasterstwa. Powołano Komisję Episkopatu ds. Duszpasterstwa Miłosierdzia, a zadania krajowej centrali Caritas przejął Krajowy Sekretariat ds. Miłosierdzia. W diecezjach utworzono Referaty Duszpasterstwa Charytatywnego. Ze względu na przejęcie przez państwo nazwy Caritas biskupi polscy zakazali jej używania instytucjom kościelnym, by nie utożsamiano ich działalności z działalnością państwową.

W okresie stanu wojennego (od 13 grudnia 1981 roku) znowu, jak po drugiej wojnie światowej, napływała do Polski znaczna zagraniczna pomoc charytatywna. Parafie otrzymywały dostawy żywności, odżywek dla dzieci, lekarstw, środków opatrunkowych, odzieży. W tymże roku 1981 roku Komisja Episkopatu ds. Duszpasterstwa Miłosierdzia zmieniła nazwę na Komisję Charytatywną Episkopatu Polski (KCEP).

W roku 1986 Episkopat Polski wydał Instrukcję o Pracy Charytatywnej w Parafiach, nakazującą księżom proboszczom tworzenie parafialnych zespołów charytatywnych. Utrzymywanie przez cały czas referatów charytatywnych w diecezjach oraz praca powstających zespołów parafialnych stworzyły możliwość w miarę szybkiego i sprawnego rozdzielania zachodniej pomocy. Jednocześnie zainicjowano pomoc dla potrzebujących spoza granic naszego kraju. W całej Polsce zbierano ofiary dla głodujących w Etiopii, a także dla dzieci poszkodowanych w katastrofie czarnobylskiej. Na przestrzeni lat osiemdziesiątych udało się Komisji Charytatywnej Episkopatu Polski doprowadzić do faktycznego uznania przez władze PRL działalności charytatywnej za uprawnioną działalność Kościoła.

Do pełnego reaktywowania Caritas Kościelnej doszło wraz z odzyskaniem pełnej niepodległości przez Polskę w1989 roku. W październiku 1990 roku uchwałą Episkopatu Polski powstała Caritas Polska z siedzibą w Warszawie. W odróżnieniu od sytuacji sprzed 1950, Caritas Polska nie obejmuje dzisiaj działalności zakonów i stowarzyszeń katolickich, chociaż często je wspomaga. W ślad za Caritas Polska powstawały Caritas Diecezjalne.

Dekretem z dnia 12 marca 1990 roku Arcybiskup Jerzy Stroba ustanowił Caritas Archidiecezji Poznańskiej, jako kościelną osobę prawną. Jej statut został nadany przez Arcybiskupa Metropolitę Poznańskiego Juliusza Paetza dekretem z dnia 5 kwietnia 1997 roku. Dyrektorami Caritas Archidiecezji Poznańskiej byli od roku 1990: ks. Dominik Kużaj (1990-1995), ks. Eugeniusz Antkowiak (1995-1996), ks. Mateusz Żarnowiecki (1996-2007) i ks. Waldemar Hanas (od 2007).

Na terenie archidiecezji poznańskiej funkcjonuje 300 Parafialnych Zespołów Caritas, w których zaangażowanych jest ok. 3000 stałych wolontariuszy. W większości Zespoły te wywodzą się z Grup Charytatywnych, które działały przy parafiach. Ich głównym zadaniem jest wspieranie charytatywnej misji Kościoła. Członkowie Zespołów co roku uczestniczą w rekolekcjach i spotkaniach rejonowych organizowanych przez Caritas Archidiecezji Poznańskiej oraz w spotkaniach formacyjnych prowadzonych w parafiach.

Parafialne Zespoły Caritas służą ludziom potrzebującym poprzez rozdzielanie żywności objętej programem PEAD, a także zbieranej w parafiach, gromadzą i rozdzielają odzież, organizują wakacje letnie dla dzieci, prowadzą świetlice, Kluby Seniora, odwiedzają ludzi chorych w parafii, organizują Światowy Dzień Chorego, przygotowują paczki świąteczne dla ubogich parafian i rodzin wielodzietnych. A przede wszystkim swoją postawą i zaangażowaniem budzą odpowiedzialność za losy i życie ludzi będących w potrzebie.

 

**********************************************************************

“Tytułem wstępu.”

Nazywam się Małgorzata Hasiak i jestem psychologiem. Od kilku lat pracuję, jako psychoonkolog z osobami zmagającymi się z chorobą nowotworową oraz ich rodzinami. Obecnie pracuję w Wielkopolskim Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Poznaniu. Moje doświadczenie zawodowe obejmuje również pracę wolontariusza w Hospicjum “Palium” na Os. Rusa w Poznaniu oraz pracę na oddziale Onkologii w szpitalu HCP. Jestem członkiem Polskiego Towarzystwa Psychoonkologicznego.

Od ponad 10 lat współpracuję z P.Z. ”Caritasu” w Zakrzewie włączając się w jego działania od początku jego powstania. Po podziale parafii szukałam dla siebie miejsca chcąc uczestniczyć w życiu obu jednocześnie i wydaje mi się, że zrealizowanie pomysłu, który dojrzewał już we mnie od dłuższego czasu jest właśnie tym co mam robić.

Dzięki uprzejmości księży Proboszczów chciałabym przybliżyć państwu problematykę, którą się zajmuję w artykułach, które będą się pojawiły cyklicznie na stronach internetowych obu parafii.

W artykułach będę poruszać tematy, które mogą pomóc oswoić lęk przed chorobą nowotworową. Mając nadzieję na zainteresowanie poruszanymi tematami i państwa współpracę będę starała się odpowiadać na pytania, które się być może pojawią. Zachęcam do ich zadawania. Oto mój adres email Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi.
„>
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi.

Choroba nowotworowa dotyka ludzi w każdym wieku. Na raka chorują dzieci, nastolatki i dorośli. Nikt z nas nie żyje w próżni. Jesteśmy powiązani ze sobą w różny sposób, ale najbardziej w rodzinie. Kiedy więc zachoruje na chorobę zagrażającą życiu członek rodziny, cierpi i choruje z nim cała rodzina. Cała rodzina potrzebuje zatem wsparcia począwszy od momentu diagnozy poprzez kolejne etapy leczenia. Kiedy okazuje się, że medycyna nie może pomóc przychodzi moment konfrontacji z możliwością śmierci własną lub kogoś, kogo kochamy. Wsparcie jest wtedy bardzo potrzebne. Być może w problemach ,które będę poruszała odnajdziecie państwo siebie lub kogoś bliskiego albo znajomego. Jeżeli będzie taka potrzeba i znajdą się osoby zainteresowane taką formą pomocy psychologicznej będzie możliwość skorzystania z porad indywidualnych i przyłączenia się do grupy wsparcia, które mam nadzieję zaistnieją. Zależy to jednak od państwa potrzeb, na które jestem otwarta.

Tytuły artykułów oraz poruszane problemy:

-”Oswoić lęk przed rakiem” – konsekwencje psychologiczne po diagnozie choroby nowotworowej dla pacjenta i jego rodziny. Interwencja kryzysowa.

-”Razem zwyciężymy raka”. Akcja wydawnicza Fundacji “TAM I Z POWROTEM”.

-”Rola wsparcia w chorobie nowotworowej”. Znaczenie wsparcia i jego rodzaje na różnych etapach rozwoju choroby nowotworowej począwszy od etapu diagnozy, leczenia aż po zakończenie leczenia przyczynowego.

-”Nadzieja nie umiera”. Sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych w kontekście choroby przewlekłej oraz zagrażającej życiu. Analiza mechanizmów obronnych.

-”Gdy bliski choruje”. Sposoby radzenia sobie w sytuacji przewlekłego stresu, profilaktyka wypalenia dla osób pomagających.

-”Żałoba po stracie bliskiej osoby”. Na czym polega towarzyszenie w żałobie, możliwości pomocy i trudności, które mogą się pojawić ze strony otoczenia.

Razem zwyciężymy raka!” Akcja wydawnicza Fundacji “TAM I Z POWROTEM”.

Słów kilka o Fundacji ”Tam i z Powrotem”.

Fundacja działa od ponad trzech lat a powstała z potrzeby wspomożenia chorych na nowotwory pacjentów polskich szpitali. W radzie Fundacji zasiadają wybitni onkolodzy oraz osoby pragnące poświęcić swój czas i energię realizacji działań statutowych Fundacji. Dwa zasadnicze zadania, które Fundacja ma do spełnienia to;

– po pierwsze, wspieranie finansowe polskiej onkologii poprzez rozmaite formy zbiórki pieniędzy i realizację niezbędnych projektów,

-po drugie, szeroko pojęte działanie informacyjno-promocyjne, którego celem jest podniesienie w polskim społeczeństwie świadomości i wiedzy na temat chorób nowotworowych, sposobów ich leczenia i profilaktyki.

Dlaczego tak ważna jest edukacja w tym zakresie?

Jakiś czas temu słowo “rak” kojarzyło się wyłącznie ze śmiertelnym zagrożeniem. Jednym z przykładów stereotypowego myślenia była wiara w to, że nowotworem można się zarazić, rak nie lubi noża itp. Do dzisiaj wiele osób tak myśli podczas gdy, aby leczenie było skuteczne ważne jest wczesne rozpoznanie a najlepsze efekty daje leczenie radykalne. Podstawowym warunkiem wyleczenia osoby, która zachorowała na raka jest wczesne jego wykrycie, ale aby tak było musi się zmienić nastawienie ludzi do tej choroby. Ważna jest szeroko pojęta profilaktyka tj. konieczność regularnych badań w grupach podwyższonego ryzyka, rozpowszechnianie statystyk, które z jednej strony mówią o wzroście zachorowalności na choroby nowotworowe, ale z drugiej mówią o coraz większej skuteczności w walce z nimi. Ugruntowanie przekonania, że metody alternatywne mogą być stosowane wyłącznie jako środki towarzyszące, a nie jako główna metoda leczenia.

Akcja wydawnicza “Razem zwyciężymy raka!”

Akcja ta ma na celu rozpowszechnienie szeroko pojętej wiedzy na temat chorób onkologicznych wśród pacjentów i ich rodzin. Założeniem jej jest bezpłatny dostęp do fachowej i rzetelnej wiedzy prezentowanej w zrozumiały i przystępny sposób dla osób zainteresowanych. Celem akcji jest zmiana wyłącznie negatywnego postrzegania chorób nowotworowych. Jeżeli czegoś się boimy reakcją może być odrzucenie problemu. Przekłada się to na konkretne działania a raczej ich brak tj. zaniechanie udziału w badaniach przesiewowych oraz nie zgłaszanie się do lekarza w chwili wystąpienia wczesnych objawów, a także nieprawidłowe zachowania i tryb życia podczas leczenia chorób nowotworowych.

Akcję wydawniczą ”Razem zwyciężymy raka!” honorowym patronatem objęło Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej. Wsparcie tej inicjatywy przez wybitnych specjalistów zrzeszonych w PTOK stanowi potwierdzenie rzetelności i wiarygodności poradników.

Do tej pory Fundacja wydała osiem poradników. Oto ich tytuły oraz zakres problemów, które poruszają:

”Po diagnozie. Poradnik dla pacjentów z chorobą nowotworową i ich rodzin”

Poradnik stanowi podstawową informację na temat choroby nowotworowej, rodzajów jej leczenie oraz sposobów pomocy psychologicznej pacjentom dotkniętym tą chorobą.

-”Seksualność kobiety w chorobie nowotworowej. Poradnik dla kobiet i ich partnerów”

Poradnik odpowiada na często zadawane pytanie-jak wygląda jakość życia seksualnego kobiet, których stan zdrowia został powikłany diagnozą choroby nowotworowej i zastosowanym leczeniem.

-”Seksualność mężczyzny w chorobie nowotworowej. Poradnik dla mężczyzn i ich partnerek”

Poradnik stanowi uzupełnienie wiadomości o łagodzeniu bądź zniesieniu dysfunkcji erekcyjnej i płodności u mężczyzn.

-”Pomoc socjalna. Poradnik dla pacjentów z chorobą nowotworową”

Kompendium wiedzy dotyczących orzecznictwa rentowego i poza rentowego oraz zbiór praktycznych wskazówek dla pacjentów i personelu medycznego.

-”Pielęgnacja pacjenta w chorobie nowotworowej”.

Zalecenia przedstawiane w poradniku mogą być wykorzystywane zarówno w opiece szpitalnej lub hospicyjnej, jak również domowej.

-”Chemioterapia i Ty. Poradnik dla pacjentów z chorobą nowotworową”

Poradnik wskazuje najlepsze sposoby postępowania podczas leczenia i pozwala zastosować metody odpowiednie dla poszczególnych rodzajów chemioterapii w celu zmniejszenia dokuczliwości powikłań.

-”Żywienie a choroba nowotworowa. Poradnik dla pacjentów z chorobą nowotworową i ich rodzin.

W poradniku zawarte zostały wskazówki i zalecenia dotyczące aspektów żywieniowych, opracowane zgodnie z obecnym stanem wiedzy i porządkujące ogromną liczbę informacji w tym zakresie.

-”Gdy bliski choruje. Poradnik dla rodzin i opiekunów osób z chorobą nowotworową”.

Publikacja jest skierowana do osób wspierających, które pomagają przejść bliskim przez terapię nowotworową.

Wszystkich zainteresowanych zasygnalizowaną problematyką zachęcam do odwiedzenia strony internetowej fundacji pod adresem www. tamizpowrotem. org

Znajdą tam państwo informacje na temat m. in. dostępności Poradników w wersji papierowej oraz ośrodków i organizacji wspierających osoby chore na nowotwory.

“Oswoić lęk przed rakiem. ”

Konsekwencje psychologiczne po diagnozie choroby nowotworowej dla pacjenta i jego rodziny. Interwencja kryzysowa.

Jak wynika z badań poziom wiedzy w społeczeństwie o chorobach nowotworowych jest niski a konotacja pojęcia “rak”, ”nowotwór” jest negatywna. Ze względu na negatywne skojarzenia rozpoznanie choroby nowotworowej wywołuje silny lęk. Silny lęk przed rozpoznaniem choroby nowotworowej sprawia, że nie szukamy informacji, co do których jesteśmy przekonani, że nas pognębią, wywołają obniżony nastrój, zaniepokoją nas i tak koło się zamyka, w rezultacie nasza wiedza o nowotworach i ich leczeniu jest niska. W efekcie nie jesteśmy wyczuleni na wczesne objawy choroby nowotworowej, unikamy proponowanych nam badań profilaktycznych, badań przesiewowych nawet, gdy znajdujemy się w grupie osób podwyższonego ryzyka. Działa tu niestety myślenie magiczne “Jak będę o tym myśleć albo mówić to się to stanie”

. I tak do szpitala trafiają pacjenci “zdrowi”, którzy “nigdy nie chorowali” i są zdziwieni jak to możliwe, że zachorowali. Tym czasem statystyka jest nieubłagana. W Polsce na nowotwory zachorowuje około 150 000

osób rocznie. Prawie połowa mężczyzn i ponad jedna trzecia kobiet zachoruje na nowotwór w ciągu swojego życia. Zachorować może każdy i w każdym wieku jednak 2 / 3 wszystkich zachorowań pojawia się po 55 roku życia. Obecnie w Polsce żyje około 400 000 ludzi z rozpoznaniem nowotworów( część stanowią osoby wyleczone z nowotworu). Im wcześniej nowotwór zostanie wykryty i im szybciej rozpocznie się leczenie, tym większe są szanse na wyzdrowienie.

Jakie są czynniki ryzyka, które mogą prowadzić do zachorowania na nowotwory?

Czynniki ryzyka obejmują sytuacje, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania. Niektórych można uniknąć a innych nie. Czynnikami ryzyka mogą być wiek, płeć, występowanie nowotworów w rodzinie. Istotną grupą są czynniki związane z rakotwórczym(kancerogennym) wpływem środowiska tj. działanie niektórych związków chemicznych, promieniowaniem oraz stylem życia tj. palenie papierosów, niewłaściwa dieta, opalanie, spożywanie w nadmiarze alkoholu, brak aktywności fizycznej, otyłość. Szczególnie czynniki związane ze stylem życia, na które mamy wpływ są czynnikami istotnie wpływającymi na indywidualne ryzyko zachorowania.

Pewne nowotwory są związane z infekcjami wirusowymi np. wirus ludzkiego brodawczaka (HPV)wykazuje związek z rakiem szyjki macicy i dlatego można im zapobiegać poprzez szczepienia. Ochrona skóry przed nadmiernym opalaniem może ochronić nas przed zachorowaniem na nowotwory skóry(raki i czerniaki).

Czy nowotwór można odziedziczyć?

Niektóre nowotwory mają genetyczny czynnik ryzyka, ale większość chorych nie odziedziczyła nowotworu i nie przekazuje go swoim dzieciom. U osób, których krewni(rodzice, rodzeństwo)zachorowali na określony typ nowotworu, ryzyko zachorowania może być większe. Ryzyko zachorowania u tych osób jest także silnie związane z wpływem środowiska i stylem życia.

Diagnoza-choroba onkologiczna.

Przyjęcie diagnozy raka jest porównywalne do reakcji człowieka, który jest uczestnikiem katastrofy. Przeżywa szok, zaprzeczenie, lęk, bezradność, złość, przygnębienie i wiele innych uczuć. Niektórzy pacjenci porównują ten stan metaforycznie do “rażenia piorunem” albo “jakby ich ktoś uderzył w głowę”. Jest to stan ostrego kryzysu jako konsekwencja znalezienia się w sytuacji, której nie można ogarnąć rozumem. Wcześniej zgromadzone doświadczenia życiowe nas do tego nie przygotowały, czujemy się wobec niej bezradni.

Poza emocjami zaburzone zostają również nasze procesy poznawcze – koncentracja uwagi i pamięć. Pacjenci często nie pamiętają co powiedział lekarz, nie pamiętają jak wrócili do domu. Osoba, u której zdiagnozowano nowotwór potrzebuje czasu na odnalezienie się w nowej sytuacji życiowej i przystosowanie się do niej.

Diagnoza raka konfrontuje człowieka z tym, co ostateczne, pojawia się lęk przed śmiercią, cierpieniem, bólem, zależnością od innych, zniedołężnieniem i utratą pozycji życiowej. Obawia się utraty kontroli nad własnym ciałem i nieprzewidywalnymi reakcjami. Stawia sobie pytania o sens życia, sens cierpienia. Wzrasta świadomość przemijania. Pojawia się lęk o rodzinę ”jak sobie poradzą?” albo konfrontuje się z samotnością, której doświadczał i obawia się braku pomocy.

Sytuacja rodziny.

Podobnych uczuć doświadczają bliscy osoby chorej na nowotwór. Uczucie lęku i bezradności jest szczególnie silne, gdy zachoruje osoba, która była filarem rodziny, od niej zależał standart życia, miała większy wpływ na decyzje i organizację życia rodzinnego. Rodzina traci poczucie bezpieczeństwa i zaczyna się panika. Rodzina potrzebuje tak samo czasu, aby się zmierzyć z nową sytuacją życiową.

Trudności w komunikacji.

Pomiędzy chorym a rodziną może rozpocząć się swoista gra. Nie rozmawiają o uczuciach, ale starają się je przed sobą ukryć. Czasami chory nie chce powiedzieć o diagnozie najbliższym, a czasami rodzina chce ukryć diagnozę przed chorym. Motywacją jest w obu przypadkach chęć ochronienia bliskiego przed cierpieniem, ale konsekwencją jest samotność i zafałszowanie uczuć. Rodzina niepotrzebnie traci energię na udawanie i konsekwencją jest oddalenie się od siebie, gdy tymczasem bliskość i wspólne przeżywanie tej trudnej sytuacji zwiększyłoby poczucie bezpieczeństwa.

Interwencja kryzysowa

Przez kryzys rozumiemy stan psychiki i sytuacji, który ma charakter przełomowy, zwrotny.

Kryzys sytuacyjny (jakim jest rozpoznanie choroby nowotworowej) – jest nagłym wydarzeniem, które zagraża poczuciu tożsamości, bezpieczeństwa i życiu.

Kryzys psychologiczny oznacza taki ”stan psychiki i sytuacji, który ma charakter przełomowy, zwrotny, w którym rozstrzyga się stan zdrowia człowieka, jakość relacji z otoczeniem, kierunek jego dalszego rozwoju”(H. Sęk).

Pierwsze trzy miesiące po rozpoznaniu raka nazywamy za Weisman i Worden ”ciężkim położeniem egzystencjalnym”. W przebiegu reakcji kryzysowej wyodrębniono następujące stadia:

1. reakcja inicjująca – charakteryzuje się niedowierzaniem, zaprzeczeniem, oznakami desperacji,

2. stadium drugie – charakteryzuje się dysforią, lękiem, depresją, jadłowstrętem, bezsennością, zaburzeniami koncentracji, (faza ta trwa ok. 1-2 tygodni),

3. faza adaptacji – w której pacjent stopniowo przystosowuje się do sytuacji, jest gotowy do przyjmowania nowych informacji, do konfrontowania się z wynikami, znajdowania podstaw do optymizmu, podejmuje nowe formy aktywności(I. Nowak)

Interwencja kryzysowa to działanie mające na celu przywrócenie samodzielnego radzenia sobie(zawiera elementy pomocy psychologicznej, socjalnej, prawnej, medycznej).

Istotnym elementem pracy z pacjentem jest:

– uznanie naturalności jego emocji, nawiązanie kontaktu emocjonalnego, przywrócenie mu poczucia kontroli. Bardzo ważne jest wyrażanie emocji,

-kolejnym etapem pracy jest zbieranie informacji (jakimi środkami zaradczymi pacjent dysponuje?, na ile są one skuteczne?, jaka jest faza kryzysu przeżywanego przez pacjenta?, czy konieczne jest wypracowanie nowych metod radzenia sobie?, jaki jest system wsparcia chorego?),

-rozwiązywanie problemów związanych z kryzysem.

Rak to nie grypa ani katar, więc nie ma sensu udawać, że się nic nie stało. Ważne, aby dać choremu i jego bliskim przestrzeń i czas, aby odnaleźli własną drogę i wypracowali własne sposoby poradzenia sobie z chorobą. Bardzo ważne jest, kogo na tej drodze do zdrowienia spotkają i na jaką i czyją pomoc będą mogli liczyć. Oby byli wśród nich ludzie dojrzali, szczerzy, zdolni do empatii, gotowi zaryzykować i wejść w świat chorego, być blisko i zapytać, czego potrzebuje. Tego im a być może sobie życzę, bo przecież wszystko może się wydarzyć.

“Rola wsparcia w chorobie nowotworowej”.

Znaczenie wsparcia i jego rodzaje na różnych etapach rozwoju choroby nowotworowej.

Kim jest wspierający?

Tak naprawdę wspierający to każdy, kto w jakiś sposób jest blisko osoby chorej i kogo chory wybiera na osobę wspierającą. Pamiętajmy, że choroba przewlekła, a tak traktuje się obecnie chorobę nowotworową, ma swoją dynamikę i na różnych jej etapach chory może oczekiwać innej formy wsparcia. Każda sytuacja jest inna. Są różne sposoby udzielania wsparcia.

Akceptowanie pomocy od innych nie jest łatwe, często traktowane, jako oznaka słabości. Tym czasem ten, kto realnie ocenia sytuację i zna swoje możliwości stara się rozłożyć swoje siły. Proszenie innych o pomoc w sytuacji choroby nowotworowej świadczy o naszej dojrzałości.

Z jakiego rodzaju wsparcia możemy skorzystać i kogo możemy prosić o pomoc?

Rodzaj wsparcia jest podyktowany naszymi potrzebami. Sytuacja choroby nowotworowej wymusza zmiany w naszym życiu i dotyka różnych jego sfer. Możemy rozróżnić następujące rodzaje wsparcia: informacyjne, socjalne, duchowe psychologiczne, społeczne. Na wszystkich etapach choroby niezależnie od jej przebiegu potrzebujemy informacji o charakterze medycznym. Dotyczą one samej choroby – jej sposobu leczenia, przebiegu, oraz rokowania. Najlepszym źródłem informacji jest lekarz jednak z jego dostępnością jest obecnie nie do końca tak jakbyśmy tego chcieli. Pacjenci szukają więc informacji w internecie, u rodziny, znajomych zanim do lekarza się dostaną . W gąszczu informacji, które pojawiają się w internecie można się łatwo pogubić co tylko może wzmagać poczucie zagrożenia. Informacje, które uzyskujemy w ten sposób niekoniecznie są adekwatne do sytuacji danej osoby. Dobrym źródłem informacji o chorobach nowotworowych są Poradniki, które dostarczą rzetelnej wiedzy medycznej oraz mogą zawierać cenne wskazówki jak odnaleźć się w nowej dla nas sytuacji choroby.

Najważniejszym źródłem informacji medycznej jest jednak lekarz i pielęgniarka, dlatego dobrze się jest przygotować do rozmowy z nimi, przemyśleć o co chcemy zapytać a nawet te pytania zapisać na kartce. Tym bardziej, że w gabinecie często jesteśmy zdenerwowani, a wtedy łatwo zapomnieć o zadaniu najważniejszych dla nas pytań. Dobrym pomysłem jest zapisanie niezrozumiałych terminów medycznych, aby poprosić lekarza o ich wyjaśnienie. Czasami zrozumienie sytuacji medycznej może sprawić, że poczujecie się pewniej, odzyskacie poczucie kontroli np. informacja o stadium zaawansowania raka może być pomocna w tym, czego oczekiwać podczas leczenia, np. jakie testy i procedury będą przeprowadzane oraz jakimi efektami ubocznymi mogą skutkować. Informacje te są potrzebne osobie chorej, aby zaplanować leczenie i zorganizować system wsparcia dla siebie i swojej rodziny. Zadawajcie państwo pytania lekarzom! Nie zniechęcajcie się, jeżeli będą się spieszyć, bo takie są nasze realia. Macie w tym momencie obowiązek zatroszczyć się o siebie.

Ludzie różnią się zapotrzebowaniem na informacje i nie każdy chce wiedzieć, co mu jest. To co jednych uspokaja innych może zaniepokoić, dlatego tak ważna jest w tej sytuacji wsparcie rodziny. Bliscy najlepiej znają chorego i jego sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych i chociaż to lekarz przekazuje choremu informacje o jego stanie zdrowia mogą go uprzedzić jak chory reagował w przeszłości. Jest to szczególnie ważne jeżeli występowały zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, np. zaburzenia lękowe, depresyjne, epizody psychotyczne, uzależnienia.

Sytuacja choroby nowotworowej może radykalnie zmienić sytuację materialną rodziny. Bardzo ważne jest wtedy wsparcie socjalne. Ważne, abyśmy wiedzieli, że możemy skorzystać z usług opiekuńczych i różnych form pomocy zagwarantowanych przez państwo oraz organizacje pożytku publicznego.

Ponieważ rozpoznanie choroby nowotworowej sprawia, że człowiek znajduje się w bardzo trudnym położeniu egzystencjalnym bardzo ważne staje się wsparcie duchowe. Myśli chorego zwracają się często ku nieznanej i budzącej lęk przyszłości dotykając spraw ostatecznych. Pojawiają się pytania o sens życia i sens cierpienia. Niezależnie od przekonań religijnych moment rozpoznania choroby nowotworowej konfrontuje nas z możliwością śmierci, która nagle staje się bardzo realna.

Sytuacja choroby wymusza zmianę organizacji dotychczasowego życia. Wiążę się to z koniecznością poddania się leczeniu, a więc pobytem w szpitalu i rezygnacją z roli zawodowej czasami na pewien czas. Jeżeli są przeprowadzane zabiegi operacyjne również rehabilitacji. Zmienia się podział ról w rodzinie. Jeżeli są małe dzieci trzeba zapewnić im opiekę. Sam pobyt w szpitalu wiąże się z koniecznością dojazdów czasami z odległych miejscowości. To wszystko sprawia, że opiekunowie są przeciążeni i narażeni na przewlekły stres. Bardzo pomocni mogą być dalsi członkowie rodziny, przyjaciele, sąsiedzi. Im więcej będzie propozycji pomocy tym lepiej pod warunkiem, że rodzina będzie gotowa z niej skorzystać, a więc będzie otwarta na jej przyjęcie. Profesjonalna pomoc psychologiczna jest już obecnie standardem w Onkologii. Na oddziałach onkologicznych zatrudnieni są psychoonkolodzy, którzy specjalizują się we wspieraniu osób z rozpoznaniem choroby nowotworowej. Ich zadaniem jest praca z osobami w kryzysie. Kryzys sytuacyjny i psychologiczny oznacza okres przełomowy w życiu człowieka, który sprawia, że utracił on zdolność samodzielnego radzenia sobie w sytuacji dla niego bardzo trudnej, zagrażającej życiu. Dotychczas wypracowane w ciągu życia sposoby radzenia sobie zawodzą, potrzeba czasu, aby nauczyć się nowych, odzyskać utraconą równowagę psychiczną.

Psychoonkolog dostosowuje proponowane metody do indywidualnych potrzeb chorego i jego rodziny Towarzyszy im od początku diagnozy poprzez kolejne etapy leczenia. Podejmuje działania, których celem jest zwiększenie poczucia bezpieczeństwa chorego, redukcja lęku spowodowanego proponowanym leczeniem, psychoedukacja, ukierunkowanie, wyjaśnianie, pomoc w odreagowaniu i wyrażeniu emocji, nauka nowych sposobów radzenia sobie ze stresem oraz pośredniczenie w relacjach z personelem medycznym. Jako członek zespołu leczącego może ułatwiać komunikację między chorym i personelem medycznym i wyjaśniać nieporozumienia oraz rozpoznać faktyczne potrzeby pacjenta, aby zapewnić mu odpowiedni rodzaj wsparcia. Stwierdzono, że wsparcie jest niezależnym czynnikiem wpływającym na zdrowie psychiczne, bez względu na poziom stresu i chroni przed negatywnymi skutkami sytuacji trudnych. Brak grupy wsparcia oraz subiektywne poczucie osamotnienia są powodem obniżenia odporności fizycznej i psychicznej.